Trang thông tin điện tử - Trường Trung Học Cơ Sở Hoàng Diệu - 162 Trần Cao Vân - Quận Thanh Khê - Thành Phố Đà Nẵng


85 NĂM NGÀY MẤT CỦA N’TRANG LƠNG

85 NĂM NGÀY MẤT CỦA N’TRANG LƠNG

(23/5/1935 - 23/5/2020).

Hướng tới 85 năm ngày mất của N’Trang Lơng -  Người anh hùng dân tộc Tây nguyên trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. (23/5/1935 - 23/5/2020).

N' Trang Lo'ng tên thật là N’Trang, là người con của dân tộc Mnông, từ nhỏ ông luôn có tinh thần yêu quê hương tha thiết, ý chí căm thù giặc sâu sắc. Là tù trưởng người Mnông Biêt sống ở buôn Bu N’Trang (Dak Nông), là người hiểu sâu sắc đời sống đời sống các dân tộc, tính tình kiên quyết lại có mối quan hệ rộng rãi nên uy tín sâu rộng trong và ngoài vùng. Với lòng dũng cảm, yêu nước ông luôn mang quyết tâm chiến đấu bảo vệ cuộc sống độc lập và tự do  cho quê hương.

Ông lập gia đình với bà Lal, có 4 người con. Ông bà là người làm ăn cần cù, giỏi giang nên kinh tế khá giả, đời sống gia đình vui vẻ, hạnh phúc. Nhưng rồi tai họa ập đến tổ ấm gia đình ông bà từ đồn Pu Sra. Từ năm 1909 - 1911, thực dân Pháp kéo quân vào bình định vùng Nam Tây Nguyên, nơi cư trú chủ yếu của người Mnông. Việc chiếm đất ngang nhiên này đã làm cho N’Trang Lơng và đồng bào dân tộc căm giận. Năm 1911, Hăng - ri - mét xua một cánh quân đến đốt phá Bu N’Trang, hãm hiếp phụ nữ và giết hại đồng bào, trong đó có vợ con của ông hòng áp đặt quyền thống trị của chúng. Chính đây là nguyên nhân trực tiếp châm ngòi nổ dữ dội của phong trào N’Trang Lơn sau này.

Chính vì vậy, ông đã tập trung hơn 150 nghĩa quân nhổ đồn Pusra, đánh sở chỉ huy của Pháp và phục kích các đoàn quân tiếp tế của chúng. Từ năm 1912 - 1913, Hăng - ri - mét cho quân tiến hành càn quét liên tục để đàn áp, tiêu diệt cuộc khởi nghĩa. Do tương quan lực lượng không cân sức, nghĩa quân phải rút về khu rừng miền Tây Di Linh để củng cố và bảo vệ Bộ chỉ huy của cuộc khởi nghĩa. Từ góc rừng Di Linh, N’Trang Lơn ra sức chiêu mộ nghĩa quân, tích trữ lương thực, dấy lên một phong trào chống Pháp rộng khắp vùng rừng núi Thủ Dầu Một, Biên Hòa và Lâm Đồng. Đồng bào các dân tộc Xtiêng, Mnông ở Bình Phước ngày nay không những đã đóng góp sức người, sức của cho cuộc kháng chiến.

Năm 1914, N’Trang Lơng lập mưu giả hàng và tổ chức lễ “đầu thú” ở Bu Nor cách Bu - mê - ra khoảng 15 km, với 500 nghĩa quân tham dự. Theo tục lệ “cúng vũ khí” của người Mnông, khi hai bên đã đình chiến và liên minh với nhau thì tất cả vũ khí hai bên đều xếp một chỗ để thần chứng giám. Bất ngờ, N’Trang Lơn cho nghĩa quân tấn công giết Hăng - ri - mét. Sau đó, ông và nghĩa quân đột nhập đồn Bu - mê - ra phóng hỏa đốt đồn. Thắng lợi này gây tiếng vang khắp vùng Biên Hòa, Thủ Dầu Một...

Từ năm 1915 - 1924, nghĩa quân của N’Trang Lơng ở phía Nam đã liên tục tấn công và làm vô hiệu hóa nhiều đồn bót của địch.

Phong trào khởi nghĩa ngày càng dâng cao thì năm 1933 Pháp ra sức phong tỏa, triệt phá, càn quét lớn vào căn cứ nghĩa quân ở núi Nam Nung với 3 cánh quân. Chúng vừa đánh vừa phong tỏa kinh tế dồn dân vào cảnh đói. Trong đợt này, một số thủ lĩnh của phong trào rơi vào tay giặc, đây cũng là một trong những nguyên nhân làm cho phong trào suy yếu.

Nhằm dập tắt sự phản kháng của đồng bào Xtiêng, Mnông, lúc này chúng lập thêm nhiều đồn bót như đồn Bu Coh, Bu Nard, Bù Đăng (Bà Rá). Mặc dù thực dân Pháp đàn áp dữ dội nhưng phong trào đấu tranh đồng bào các dân tộc Tây nguyên vẫn tiếp tục nổ ra với tinh thần bất khuất của N’Trang Lơn và mãi mãi là niềm tự hào đối với các thế hệ trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Đối phó với kế hoạch bình định, tháng 01 năm 1934 chính quyền thực dân giao quyền cho một thiếu tá chỉ huy thống nhất về mặt quân sự 5 đồn đại lý, sở chỉ huy đóng tại Thủ Dầu Một. Tháng 11 năm 1934, dưới sự yểm trợ của không quân, chúng tổ chức càn quét lớn từ Biên Hòa, Thủ Dầu Một đến Buôn Mê Thuột nhưng nghĩa quân ta đã đánh trả quyết liệt. Trong một trận chiến đấu không cân sức giữa tháng 5 năm 1935, N’Trang Lơng đã bị thương và bị bắt cùng hàng chục thủ lĩnh khác, phong trào mới bị dập tắt sau 23 năm đấu tranh dũng cảm và liên tục.

Ông qua đời ngày 23/5/1935, tại Bu Par, ít ngày sau khi ông bị Pháp bắn bị thương nặng  trong trận chiến cuối cùng tại làng này.

Đồng bào Mnông có huyền thoại kể rằng khi N’Trang Lơng vừa ngã xuống thì từ ngực ông đã mọc lên một cây blang, trải qua năm tháng cho đến ngày nay, cây blang thần đó vẫn không ngừng vươn lên cao lồng lộng trên nền trời xanh trong của cao nguyên Mnông. Đồng bào Mnông đã xây dựng cho người thủ lĩnh chống Pháp, anh hùng dân tộc của mình một tượng đài thật đẹp, sống mãi với thời gian./.

 

 

 

 

Văn bản pháp quy

V/v cung cấp số tài khoản ủng hộ phòng, chống dịch CoViD-19 xem...


V/v giới thiệu các hệ thống học tập trực tuyến hỗ trợ cho h...


Khách Online

Hiện có 11 khách trực tuyến

Thống kê

       Số lượng khách truy cập là:
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter